Emlak Sektöründe Açık Veri Kullanımı Ve Örneklerİ


 

Tapu sicillerine erişim tarihsel olarak hep güç olmuştur. Günümüzde, emlak sektöründeki verilere biraz daha kolay ulaşabilsek dahi ulaşılabilen veri çeşitliliği oldukça azdır. Örneğin, binanın deprem hasar raporu, binanın yapıldığı tarih gibi verilere ulaşılamamaktadır. Ayrıca, emlak sektöründe ortak bir dil ve paylaşım alanı olmadığından verilerin her bir platformda farklı koşullarda sunulduğunu görüyoruz. Bu durum, emlakçılar ve alıcılar için zaman ve maliyet kaybına sebebiyet vermektedir. Diğer bir deyişle, emlak sektöründeki verilerin belli standartlarla tabii olmaması emlak sektörünün ileri noktalara taşınmasını engellemektedir. Bu problem, son 15 yıldır gündemde olan ve veri erişimine farklı bir boyut kazandıran açık veri ile çözülebilir.


AÇIK VERİ NEDİR VE NASIL DOĞMUŞTUR?


Açık veri, yasal olarak engel bulunmadan herkes tarafından yeniden kullanılabilen ve dağıtılabilen verilerdir. Ayrıca, makineler tarafından okunması zor olan PDF, HTML gibi formatlardan ziyade teknik engel bulundurmayan CSV, JSON gibi formatlara sahiptirler.

Bu kavram, 2007 yılında 30 internet düşünürün Sebastopol’de kamuya açık veri kavramını tanımlamak için toplanmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu toplantıda, açık verinin 8 temel ilkesi belirlenmiştir. Bu toplantı oldukça önemlidir çünkü yaklaşık 1 yıl sonra Barack Obama açık verinin dayanak olduğu açık devlet direktifini vermiştir. Bu önemli gelişme ile birçok ülke açık veri portalları açmaya başlamıştır.

Açık veri ekosistemini veri sağlayıcıları ile veri tüketicilerin arasındaki etkileşim oluşturur. Kamu yönetimleri, veri sağlayıcıları arasından en büyük olanıdır. Bu yüzden, ABD’nin açık devlet direktifinden sonra ülkelerde açık veri portallarının açılması büyük bir gelişmedir. Bunun sebebi ise açık verinin sağladığı yararlarda saklıdır. O halde, açık verinin faydaları nelerdir?


FAYDALARI

  1. Açık veri, özel sektörün kapasitesini büyütmeye yardımcı olur. Örneğin, Birleşik Krallık’ın 2012’de Açık Veri Enstitüsünü açtığından beri ülkedeki şirketlerin %70’i hükümetten elde ettiği verileri kullanmaktadır. Bu sayede, açık verilerden yararlanarak toplamda 92 milyar sterlin değerinde ciroya sahiptirler.

  2. Sorunları çözmek için bir araçtır. Hükümetler, birçok sorunu çözmeye çalışsa da çoğu zaman yetersiz kalıyorlar. Bu sorunların çözülmesinde girişimlerin varlığı oldukça kritiktir. Fakat, veri tedariki oldukça pahalı bir yatırım olduğundan birçok girişim zorlanmaktadır. Açık veri ile girişimlerin işleri kolaylaşabilir ve hükümetlerin çözüm bulamadığı sorunlar çözülebilir.

  3. Açık veri ile müşteri davranışları çok daha iyi anlaşılabilir ve bu bağlamda uygulamalar geliştirilebilir.

  4. Açık veri ile vatandaşların veya müşterilerin hayatları kolaylaştırılır, böylece bir değer yaratılır. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) aracılığıyla hava durumu verilerinin açılması, daha doğru tahminler yoluyla hava ile ilgili hasarın ekonomik ve insani maliyetlerini önemli ölçüde azaltmıştır.

  5. Kamu sektörünü çeşitli şekillerde geliştirebilir. Örneğin, kamu sektöründe daha fazla şeffaflık ve bütünlük yaratabilir, yolsuzluk takibini mümkün kılabilir, kamu sektöründe gereken iyileştirme alanları tespit edebilir ve böylece üretkenliği arttırabilir. Dahası, kamu sektöründe yavaş olan yanıt verme sistemini hızlandırabilir ve farklı demografik özelliklere ve diğer faktörlere dayalı özel çözümler tasarlanabilir.

  6. Vatandaş katılımını ve aktivizmini teşvik eder. Bilgiye erişim eksikliğini gidererek vatandaşların bilinçlenmeleri sağlar ve bu doğrultuda demokrasi işleyişine katılımları kolaylaşır.

TÜRKİYE’DE AÇIK VERİ


Yukarıda, ABD’nin açık devlet direktifinden sonra birçok ülkede açık veri portallarının açıldığından bahsetmiştik. Bu veri portalları ile trafik verileri, nüfus verileri, sağlık verileri, emlak verileri gibi kamu elinde bulundurulan veriler açık veri projeleri sayesinde vatandaşların hayatları kolaylaştırılmış ve hükümetlerin şeffaflıkları arttırılmıştır.

Türkiye’de ise uluslararası örneklere benzer bir “data.gov” portalı henüz mevcut olmasa da 2016-2019 Ulusal e-Devlet Stratejisi ve Eylem Planı’nda yer alan “E4.2.1-Açık Veri Paylaşım Portalının Oluşturulması” eylemi ile bu süreç başlatılmıştır. Ayrıca, yerel yönetimlere ve bakanlıklara dair özel açık veri portalları bulunmaktadır. Örnek olarak İstanbul ve İzmir Belediyesi ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın açık veri portalları gösterilebilir. Fakat, diğer ülkelere nazaran açık veri ve uygulamaları konusunda Türkiye’nin alması gereken yol uzundur. Türkiye bu süreci ilerletebilirse yukarıda örneğini verdiğimiz Birleşik Krallık gibi birçok sektörün kazanmasını sağlayabilir ve bu bağlamda vatandaşların sorunlarına verimli çözümler üretilebilir.

Daha önce bahsettiğimiz gibi, zaman ve maliyet açısından verimliğin geliştirilmesine en ihtiyaç duyan sektörlerden biri de emlak sektörüdür. Verilerin sektörün kalbini oluşturduğu düşününce istenilen verilere erişimin olmayışı ve bu bağlamda bir standartlaşmanın yokluğu sektörün gelişimini zorlaştırmaktadır. Türkiye’nin aksine dünya da açık veri ile bu gelişimi sağlayan örnekler bulunmaktadır.


EMLAK SEKTÖRÜNDE AÇIK VERİ ÖRNEKLERİ


  • Birleşik Krallık, HM Tapu Sicili ile emlak işlemlerine ilişkin verileri 2012 yılından beri aşamalı olarak yayınlamaya başladı. Bunun üzerine, ülkedeki emlak sektörüne dair ihtiyaç duyulan şeffaflık arttı ve emlak piyasasındaki bazı geleneksel oyuncular tarafından da bu açık veri sistemi kullanılmaktadır. Ayrıca, bu gelişme işe birlikte mülk alım ve satımı ile ilgili dijital araçlar geliştirilmiş olup 2014 yılından beri gayrimenkul teknolojileri 1,4 milyar yatırım çekmiştir.

  • Kanada’da konut, inşaat ve emlak sektöründe faaliyet gösteren NestReady adlı internet sitesi, Kanada Nüfus Sayımı verileri ve ABD Nüfus Sayımı Bürosu’nun demografik verileri, Kanada Eğitim Bakanlık’larının eyalet düzeyinde eğitim verileri ve ABD Jeoloji Araştırması verilerini toplayarak konut arama maliyetlerini kişi özelinde özelleştirmekte ve bu maliyetleri azaltmaktadır. Böylece, site aracıları ortadan kaldırarak müşterilerine zamandan ve maliyetten tasarruf sağlamaktadır.